Category: Uncategorized

Punch nakışında önemli malzemelerden sonuncusu da kumaşınızı germek için kullanacağınız alettir. İki alternatifiniz var: Kasnak ve çerçeve.

Kasnak kullanacaksanız bir kaç seçeneğiniz olacak: Ahşap kasnaklar, plastik kaynaklar, çelik kasnaklar… Ahşap kasnak seçecekseniz iyi kalitede kasnak seçmeniz önemlidir. Piyasadaki ucuz bambu kasnaklar kumaşı yeterince gergin tutamadığı için iyi bir tercih olmayacaktır. Bu tür kasnakları bitmiş işi çerçeveleyip asmak için kullananilirsiniz. 

Plastik kasnakların türlü renk ve boyu mevcut. İhtiyacınız olan boya göre kaydırmaz plastik kasnakları tercih edebilirsiniz.

Çelik kasnaklar da kumaşı oldukça geren ve bu konumda tutabilen kasnaklardır. Bu kasnakların kullanımı bizce diğerlerine göre biraz daha zor.

Kumaşınızı germek için kullanabileceğiniz ikinci alternatif çerçevelerdir. Bunların çeşitleri ise: Klipsli plastik çerçeve, tahta çerçeve ve telli çerçevedir.

Klipsli plastik çerçevelere kumaş çerçeveye kumaşın üstübe ek bir parça eklenerek tutturulur. Bu kasnakların iyi kalitelisini bulmak önemli. Aksi takdirde kayma ve gerginlik kaybı pronlemlerini yaşayabilirsiniz.

Ahşap çerçevelere iae kumaşınızı bir dikey zımba veya çivi gibi bir malzeme ile sabitleyebilirsiniz. Bu çerçevede kumaş gerginliği sizin kumaşı ne kadar gererek sabitleyebileceğinize bağlıdır. Kumaşın cinsine, çerçevenin boyuna göre kumaş işleme esnasında esneyebilir. Küçük ve tablo gibi bitmiş bir ürün olarak kullanılacak işlemlerde tercih edilebilir.

Son olarak da telli çerçevelerden bahsedelim. Telli çerçeveler ahşap üstüne çivili bir gerdirme çıtası veya iğneli gerdirme teli sabitlenmiş çerçevelerdir. Bu çerçevelerde kumaşa zarar vermeden istediğiniz kadar germek mümkündür. Kumaşı germesi ve çerçeveden çıkarması kolaydır. Nakış konforunuzu en yüksek seviyeye çıkaracaklardır. Buna karşılık özellikle iğneli tellerin maliyetleri yüksek olduğu için biraz pahalıdırlar. Kullanım kolaylığı, uzun ömürlülüğü düşünüldüğünde uzun vade için iyi bir yatırımdır. Özellikle ticari üretim yapan kişilere tavsiye edilir.

Punch nakışı yaparken uygun kumaşı bulmak çok önemlidir. Aksi takdirde nakış sökülmesi ve iğne sorunları yaşabilirsiniz. İğne, ip ve kumaş uyumunu deneme yanılma yöntemi ile size ideal olanı buluncaya kadar denemenizi tavsiye ederiz.

Punch nakışı halı yapmak amacı ile daha çok keşiş kumaşı olarak anılan kumaşla yapılır. Ancak bu kumaşın maalesef ülkemizde satışı bulunmuyor.

Çok ince punch iğneleri için Duck keten ve nakış ketenleri kullanabilirsiniz.

İnce punch iğneleri için genelde Amerikan olarak da anılan ham bez en uygun ve ekonomik kumaştır. Bunu dışında Etuval Gardenya veya Linen gibi kumaşlarda popüler olarak kullanılmaktadır. Bazen etamin kumaş da kullanılmaktadır.

Orta punch iğneleri için buldan bezi ve cendere bezi kullanabilirsiniz.

Kalın punch iğneleri için cendere bezi, bodrum keteni olarak da anılan pamuk çuval bezi ve jüt çuval bezini tercih edebilirsiniz. 

Hangi punch iğnesi hangi kalınlıkta bilmiyorsanız önceki gönderimizi inceleyebilir veya alacağınız iğnelerin ürün açıklamalarını referans alabilirsiniz.

Seneler geçtikçe daha yeni ve çok çeşitte punch iğneleri çıktı. Panç nakışına yeni başlayacaksanız hangi punch iğnesini tercih etmeniz gerektiği konusunda kafanız karışmış olabilir. Bu noktada bazı soruları cevaplamak tercih yapmanızı kolaylaştırabilir:

• Neden ve ne yapmak için punch yapmak istiyorsunuz? 
• Nasıl bir görüntü elde etmek istiyorsunuz? Bu hangi kalınlıkta iplerle çalışmak istediğinizi anlamanızı sağlayacaktır.
• Düz yüzeyle mi, yoksa pofuduk yüzeyle mi çalışmak istiyorsunuz?
• İnce detaylar gösterebileceğiniz bir şey mi işlemek istersiniz veya çabuk biten bir şey mi?
• Tek nakış yüksekliğinde mi çalışmak istiyorsunuz, yoksa farklı ilmek boylarında çalışarak farklı dokular mı elde etmek istiyorsunuz? 

Bu sorulara vereceğiniz cevaplara göre tercih edebileceğiniz üç kalınlıkta iğne var: İnce, orta ve kalın punch iğneleri.

İlmek boylarınınn aynı olduğu bir doku isterseniz sabit iğneleri; farklı yükseklikte ilmek boylarının olduğu, çok seviyeli bir doku oluşturmak isterseniz ayarlanabilir bir iğne tercih etmelisiniz. Sabit punch iğneleri tek boy iğne ile gelir ve iğne boyu ayarlanmaz. Ayarlanabilir punch iğnelerinde iğne boyu bir vida veya kademeler sayesinde ayarlanabilir.

İnce punch iğneleri genelde detaylı nakış yapılmasına müsade eder. Bu kategoride en çok tercih edilen iğneler: İnce Lavor Punch İğnesi, Ultra Punch Needle Punch İğnesi, daha çok Mina Carin adı ile anılan ancak pek çok farklı marka için fason olarak da üretilen iğne, İnce Nurge punch iğnesi gibi iğneleri sayabiliriz. Kullanabileceğiniz ip kalınlıkları iğneden iğneye değişmektedir. Genelde 2-4 bazı iğnelerde 5 mm şiş numaralı ipler bu kategoride sık tercih edilir. Bizim bu kategoride en iyisi olduğuna inandığımız Lavor ve Ultra Punch Needle iğnelere e-mağazamızdan ulaşabilirsiniz.

Orta kalınlıktaki iğneler ise Ergonomik Orta Lavor Punch İğnesi, Orta Lavor Punch İğnesi, Syujichi Banong Fine iğneler, Oxford Punch Needle Fine İğneler ve Nurge iğnedir. Bu kalınlıktaki iğnelerin güzel bir özelliği yapacağınız işlerde nispeten detay sunabilirken, ip kalınlığı arttığı için daha hızlı ve konforlu nakış yapabilirsiniz. Orta punch iğneleri genelde 5mm, 6 mm ve 5-6 mm şiş numarası olarak geçen kalınlıktaki iplerle kullanılır. Orta punch iğnelerini uygun kumaş ve ip kombinasyonunu yakalarsanız daha ince iplerle kullanmanız da mümkündür. Bizim bu kategoride en iyisi olduğuna inandığımız Lavor ve Syujichi Banong iğnelere e-mağazamızdan ulaşabilirsiniz. 

Kalın kalınlıktaki panç iğnelerinde de Ergonomik Kalın Lavor Punch İğnesi, Kalın Lavor Punch İğnesi, Syujichi Banong Regular iğneler, Oxford Punch Needle Regular iğneler, SKC ayarlanabilir Punch İğnesi, DMC punch iğnesi ve sabit ahşap punch iğnesidir. Bu kalınlıktaki iğneler 6-9 mm şiş numarası iplerle kullanılabilir. Bu iğnelerin en sevilen özelliği yaptığınız nakışı hızlıca bitirebilmenizdir. Bizim bu kategoride en iyisi olduğuna inandığımız Lavor ve Syujichi Banong iğnelere e-mağazamızdan ulaşabilirsiniz.

Hangi panç iğneleri sabit iğnedir? Hangi punch iğneleri ayarlanabilir iğnelerdir?

Sabit Punch iğneleri:

-Syujichi Banong

-Oxford Punch Needle

-Sabit ahşap İğne

-DMC

Ayarlanabilir Punch İğneleri:

-Lavor 

-Ultra Punch

-Mina Carin ve türevleri

-SKC

-Nurge

Punch nakışı, punch iğnesi aracılığı ile ipin kumaşın gözeneklerine sıkıştırılarak yapılır. Gelin size bunu adım adım anlatalım.

1. Malzemelerinizi hazırlayın: Kasnağınıza veya çerçevenize kumaşınızı mümkün olduğu kadar gererek geçirin. Kumaşın kaymaması için gerekli sıkıştırma işlemlerini yapın. Deseninizi kumaşa aktarın.
2. Punch iğnenize ip geçirin. İğneniz ayarlanabilir bir iğne ise boyunu ayarlayın.
3. İğnenizi kumaşa sonuna kadar batırın. 
4. İğneyi kumaştan geri çekerken iğne kumaştan çıkınca durun ve çok az yana kaydırarak yeniden kumaşa batırın. İğnenizin kısa tarafı nakış yaparken ilerlediğiniz yönü göstermelidir. İğneninizi yeniden batırın.
5. Nakış yapacağınız alanı doldurduğunuzda iğnenizi kumaştan çıkarın. Yaklaşık 2-3 cm ip payı bırakarak ipinizi kesin.
6. Eğer nakışınızın düz alanınızı kullanacaksanız, başlangıç ve bitiş iplerinin gözükmemesi için ipinizi batırdıktan sonra ipi elinizle kumaşınızın arkasına çekerek temiz bir görüntü elde edebilirsiniz.

Yeni başlayanlar için punch nakışı malzemeleri büyük bir sorular silsilesi: Panç nakışı yapmak için neler almalıyım? Punch nakışı için hangi iğneyi kullanmalıyım? Panç yapmak için hangi ipi almalıyım? Daha önce hiç punch yapmadım, nereden başlamalıyım? Puncha yeni başlayacağım, hangi malzemeleri almalıyım?

Bu sorunun en basit cevabı: Punch iğnesi, kasnak/çerçeve uygun kumaş ve uygun iptir. Bu soruya daha detaylı ve açıklayıcı bir cevap almadan önce şunlara karar vermenizi tavsiye ederim:

• Neden ve ne yapmak için punch yapmak istiyorsunuz? 
• Nasıl bir görüntü elde etmek istiyorsunuz? Bu hangi kalınlıkta iplerle çalışmak istediğinizi anlamanızı sağlayacaktır.
• Düz yüzeyle mi, yoksa pofuduk yüzeyle mi çalışmak istiyorsunuz?
• İnce detaylar gösterebileceğiniz bir şey mi işlemek istersiniz veya çabuk biten bir şey mi?
• Tek nakış yüksekliğinde mi çalışmak istiyorsunuz, yoksa farklı ilmek boylarında çalışarak farklı dokular mı elde etmek istiyorsunuz? 

Bu sorulara vereceğiniz cevaplara göre tercih edebileceğiniz üç kalınlıkta iğne var: İnce, orta ve kalın punch iğneleri.

İlmek boylarınınn aynı olduğu bir doku isterseniz sabit iğneleri; farklı yükseklikte ilmek boylarının olduğu, çok seviyeli bir doku oluşturmak isterseniz ayarlanabilir bir iğne tercih etmelisiniz. Sabit punch iğneleri tek boy iğne ile gelir ve iğne boyu ayarlanmaz. Ayarlanabilir punch iğnelerinde iğne boyu bir vida veya kademeler sayesinde ayarlanabilir.

Punch iğnesi kalınlığına ve türüne karar verdiyseniz biraz da iplerden bahsedelim. Punch’ta kullanılan iplik ve yünlerin punch iğnelerine uygunluğu markadan markaya değişecektir. Bu sebeple markadan daha çok ipin şiş numarasına göre kaç mm kalınlıkta olduğunu dikkate almanızı tavsiye ederiz. Bu sebeple yeni ipler denerken bile iğnenizi olup olmayacağı hakkında bir fikir sahibi olabilirsiniz. İpinizin etiketini attıysanız markaların web sitelerinde kolaylıkla ürün bilgilerine erişebilirsiniz. Çok istisnasi durumlarda ipin/yünün doku ve malzemesine göre farklılıklar oluşabilir, ancak bu çok nadir karşılaşılan bir durumdur. 

Örneğin ince Lavor punch iğnesi mouline nakış iplikleri ve 2-5 şiş numarası iplerle kullanılabilir. Orta Lavor punch iğnesi 5, 6 ve 5-6 olarak geçen şiş numarasındaki ürünlerle kullanabilirsiniz. Kalın Lavor punch iğnesini ise 7-9 şiş numaralı yünlerle kullanabilirsiniz. Syujichi Banong ve Oxford punch iğnelerinin fine kalınlığında 5, 6 ve 5-6 şiş numarası ipler, Regular kalınlığında ise 7-10 şişi numarası ipler kullanabilirsiniz. 

Punch iğnenizi ve ipinizi aldınız, artık sıra uyumlu kumaşı bulmakta. Doğru kumaş seçimi çok kritiktir. Kumaşın gözenekleri iğneyi batırabileceğiniz kadar büyük, iğne ile gözeneklere sıkıştırdığınız ilmekleri tutacak kadar sıkı olmalıdır. Aksi takdirde sorunlar yaşayabilirsiniz. Popüler olarak her iğne ile kullanılan kumaşlar olmakla birlikte, deneme-yanılma yöntemi ile kendiniz de yeni kumaşlar keşfedebilirsiniz. Genellikle ince iğneler için amerikan bezi olarak da bilinen ham bez kullanılır. Orta ve kalın iğneler içinse pamuk çuval bezi veya cendere bezi tercih edebilirsiniz.

Son olarak, kumaşınızı sıkaca gerecek bir çerçeve veya kasnağa ihtiyacınız var. Telli çerçeveleri veya kaydırmaz kasnakları tercih edebilirsiniz.

Punch nakışı, punch iğnesi aracılığı ile ipin kumaşın gözeneklerine sıkıştırılması ile yapılan bir nakış biçimidir. Panç nakışı olarak da anılmaktadır. Peki, punch nakışı ne zaman, nasıl ortaya çıkmıştır? Gelin size bundan daha detaylı bahsedelim:

Punch nakışı (Punch Needle Embroidery) tarihi 1800’lü yıllara dayanan “Rug Hooking” tekniğinden kaynak alır. İlk olarak İngiltere’de artık kumaş ve iplerin değerlendirilmesi için ortaya çıkan bir teknik olmuştur. Yaygın olarak kullanımı ise Amerika’da halı üretmek amacı ile gerçekleşmiştir. 1830’lu yıllarda Amerika’da makine işi halıların ve yer örtülerinin kullanımının varlıklı aileler arasında yayılması sebebi ile orta ve alt sosyoekomik sınıftaki kişiler de evlerinde bu ürünleri kullanmak istemişlerdir. Ancak bu yer örtüsü ve halılarının çok pahalı olması sebebi ile bu ürünleri almak yerine evdeki kumaş, ip yün gibi tekstil artıkları ile kendileri üretmişlerdir. Bu üretim için halı tığı olarak Türkçe’ye çevirebileceğimiz rug hook aleti ile gözenekleri geniş olan çuval bezine iplikleri veya artık kumaşlardan kesilmiş şeritleri eşit boylarda çekerek bir tarafı ilmekli diğer tarafı düz bir doku elde etmişlerdir. Çuvallar yaygın olarak eşya saklaması ve taşıması için kullanıldığı için ucuz olarak erişilebilir bir malzeme olmuştur. 

1800lerin sonunda ise punch iğnesi(punch needle) icat edilmiştir. Bu sayede halı yapma süreci hızlanabilmiş ve kolaylaşmıştır. Ancak makineleşmedeki gelişmeler, ekonomik durumların iyileşmesi ve hazır üretilmiş halılara erişimde kolaylaşma sebebi ile uzun bir süre unutulmuş ve sadece bu zaanati bilen bir grup insan tarafından devam ettirilmiştir.

Günümüzde punch nakışı 2000’li yıllarda bu zanaati devam ettiren kişilerin geliştirdiği iğnelerle iyice kolaylaşmıştır. Bu zanaatin farklı malzeme ve tekniklerle sanatsal ve tasarımsal açıdan sadece halı yapmak için değil, daha farklı boy ve türde ürünler üretimi için kullanılabileceğini gösteren tasarımcılar ve internetin bu bilgiye erişimi kolaylaştırması ile 2010’lu yılların ikinci yarısında tüm dünyaya hızla yayılmış ve gayet erişilebilir bir zanaat olmuştur. 

Panç nakışı öğrenmesi kolay, hatalarının düzeltilmesi kolay ve malzemelerinin bulunması kolay bir zanaattir. Panç nakışını yapabilmek için özel bir yetenek gerekmemektedir, herkes yapabilir. 🙂 Bu sebeple ülkemizde özellikle Covid-19 pandemisi döneminde hızlıca yayılmıştır ve halihazırda pek çok kişi tarafından hobi, iş ve sanat olarak icra edilmektedir. 

Peki punch nakışı nasıl yapılır? Başlamadan önce punch nakışında hangi malzemelerin kullanılacağını öğrenmek için bu yazımızı okuyabilirsiniz.